Stichting Afvaloven Nee

Joop Atsma, Staatssecretaris Infrastructuur en Milieu, heeft op Twitter de werkwijze van Omrin gepromoot. Hij meldt dat elk uur een informatieve bijdrage over de werkwijze van Omrin en de REC (Reststoffen Energie Centrale), een misleidende naam voor de omstreden en overbodige afvaloven, bij de commerciële en subjectieve tv-zender GPTV te zien is. Hiermee wordt duidelijk dat Atsma niet weet wat Omrin doet. In de promotiefilm over o.a. de afvaloven wordt namelijk duidelijk in beeld gebracht dat plastic tuinmeubelen een klikko, aluminiumachtige spullen gewoon verbrand worden. Dit is een Staatssecretaris van milieu onwaardig.

In de promotiefilm die Omrin heeft laten maken over afval, blijkt dat er wel degelijk bruikbaar afval in de afvaloven verdwijnt. Van kunststof tuinmeubelen tot zelfs klikko’s aan toe worden de bunker van de oven ingekieperd. Er waren al eerdere vermoedens dat Omrin ongescheiden afval gewoon naar de afvaloven bracht. Nu is “prachtig” in beeld gebracht dat dit ook daadwerkelijk zo is.

De voice-over van het filmpje vertelt dat het RDF, het niet herbruikbare brandbare afval, omgezet wordt in energie. “Hier bij de REC in Harlingen komen de afvalstoffen, die niet te herbruiken zijn, maar wel verbrand kunnen worden in grote vrachtauto’s aan.”
Kijk echter in het filmpje hieronder bij tellerstand “53″ in het filmpje wat er daadwerkelijk in de oven verdwijnt.
Onder andere zijn plastic stoelen, een voetbal en aluminiumachtige spullen te zien.
Bij tellerstand “1.00″ is vervolgens duidelijk een klikko in beeld.

Stichting AfvalovenNee is geschokt door deze onthulling. In een eerste reactie laat men weten al vaker geschrokken te zijn dat het omstreden afvalbedrijf bijzonder selectief met de waarheid omgaat. Maar dat zo onomwonden bewezen wordt dat herbruikbaar materiaal in de afvaloven verdwijnt is weer een overschrijding van de leugens die het bedrijf al op haar conto heeft staan.

Frans Veenstra van Meteo Noord West Friesland heeft met verbazing gemerkt dat zijn weersgegevens zijn gebruikt door de provincie bij de beoordeling of stankklachten gegrond waren. Hij is hierachter gekomen nadat stichting afvaloven Nee publiceerde dat de provincie klachten wegwimpelde omdat de windrichting anders was dan het KNMI meldde. De provincie meldde namelijk dat volgens het weerstation in Dongjum de wind anders waaide. Er kon dus geen stankoverlast zijn, aldus de controleurs. Veenstra meldt dat dit niet klopt. Hij heeft hierover inmiddels een brief naar de provincie gestuurd en wil dat de provincie dit rechtzet.

Veenstra meldt in de brief dat de provincie een aantal klachten op basis van verkeerde informatie waarschijnlijk onterecht ongegrond hebben verklaard.  Veenstra: “Zij baseerden zich wat de windrichting betreft op mijn meetstation. Zij meenden bijvoorbeeld op 24 augustus dat op basis van mijn gegevens de wind uit het oosten zou zijn gekomen. Op basis daarvan is de klacht ongegrond verklaard. Maar volgens mijn echte gegevens kwam de wind uit west-noord-west. De provincie heeft dus informatie gebruikt die nergens op is gebaseerd en hiervoor mijn meetstation gebruikt. Mijn goede naam is aangetast. Ik wil dat de provincie dit zo snel mogelijk via een officiële verklaring rechtzet.”

Klik hieronder voor zijn brief

brief Meteo Noord West aan Provincie

Uit de 74 klachten die inmiddels bij de provincie zijn ingediend, waarvan er 41 over stank gaan, zijn er maar 3 door de provincie betiteld als echte klacht. Stichting afvaloven Nee heeft sterke twijfels of alle klachten wel serieus onderzocht en objectief beoordeeld zijn.

Uit eigen onderzoek van de stichting over de stankklachten komt naar voren dat de provinciecontroleurs stank anders beleven dan omwonenden. Onder andere blijkt dat de inspecteurs niet duidelijk weten wat een typische afvalgeur is. Het klachtenrapport meld: “Er is een lichte geur waarneembaar maar niet als typische afvalgeur te bestempelen.” Maar nadat verder onderzoek was gedaan bleek dat de geur wel degelijk werd veroorzaakt door de op- en overslag van afval. Bij 19 van de 41 klachten meldt de controlerende ambtenaar niet te ruiken wat de melder ruikt. Maar ook zijn concrete klachten waarvan de stichting weet dat ze zijn ingediend, gewoonweg niet teruggevonden als melding.

Wat verder opvalt is dat maar liefst 13 klachten ongegrond zijn verklaard vanwege de windrichting. De provincie baseert zich hierbij niet op KNMI gegevens maar op een particulier meetstation in Dongjum. Uit het klachtendossier blijkt dat dit meetstation bij bepaalde klachten vond dat de wind uit een andere windrichting kwam dan het KNMI aangaf. Zo zijn tientallen klachten als ongegrond weggewuifd.

In de gevallen waarbij de klachten gegrond zijn verklaard meldt de provincie niet te weten hoe verder te handelen omdat “niet is vast te stellen of er sprake is van een overtreding van de vergunningvoorwaarden.” Ook is zwarte rook, een sterke stank en een terechte klacht niet voldoende voor de provincie om handelend op te treden. De provincie meldde dat op grond van de daggemiddelde emissies er niets aan de hand was.

Klik hieronder voor het klachtenoverzicht en de analyse.

klachtenoverzicht afvaloven

analyse stankklachten

Nadat de Raad van State de provincie op de vingers tikte omdat er geen vergunning op het gebied van de natuurbeschermingswet was, heeft de provincie het afvalbedrijf 10 weken de tijd gegeven om zo’n vergunning aan te vragen. Die 10 weken zijn nu verstreken. De provincie heeft aangekondigd een dwangsom op te leggen als dit niet binnen 10 weken zou zijn gerealiseerd.

Klik hieronder voor de brief die destijds naar Omrin is gestuurd.

[001]Vooraankondiging OMRIN 060911

In de Trouw van 16 november heeft de krant over de discutabele rol van de provincie rondom de afvaloven gepubliceerd. Er is geciteerd uit het rapport van de onderzoekscommissie. Het accent wordt gelegd op het feit dat de provincie zelf actief heeft meegeholpen om de afvaloven in Harlingen te krijgen en de twijfelachtige rol die de provincie vervolgens moest uitoefenen rondom de handhaving.

“Friesland overschreed al meteen alle grenzen. Op economische gronden wilde zij de afvalcentrale, en wilde ze het zelfs subsidiëren. (…) De provinciale ambtenaar die daarbij een sleutelrol speelde werd projectleider voor de vergunningverlening aan Omrin. Degene die het geld had binnengehaald moest dus zelf oordelen of het project uit milieuoverwegingen kon doorgaan. Dat antwoord lag voor de hand.”

Klik voor het gehele artikel op onderstaande link:

Trouw item afvaloven nov 2011

Een interne onderzoekscommissie van de provincie heeft zich gebogen over de rol van de provincie bij het tot stand komen van de afvaloven in Harlingen. Hieruit kan geconcludeerd worden dat de provincie zichzelf als handhaver juridisch buitenspel heeft gezet door actief mee te helpen om de realisatie van de afvaloven tot stand te brengen. Zo heeft de provincie meegeschreven bij de aanvraag van de milieuvergunning. De commissie meldt: “In de tien maanden tussen de eerste indiening en de laatste aanvulling heeft de provinciale organisatie veel tijd en moeite gestoken in het adviseren van Omrin bij het opstellen van de aanvraag voor de vergunning, en daarbij ook actief geholpen.”
Het is daarom niet verwonderlijk dat de provincie destijds vele malen naar voren bracht dat het een goede milieuvergunning was waar niets op aan te merken viel. Echter de hulp van de provincie heeft niet voorkomen dat de Raad van State op belangrijke en cruciale punten de milieuvergunning vernietigde. Waarop wrang kan worden vastgesteld dat die vergunning dus niet zo goed was als Omrin en de provincie deden voorkomen.

Ook heeft de provincie eerst zelf geprobeerd een subsidie te verstrekken voor de afvaloven. Toen dat niet kon is er door de provincie actief gelobbyd in Den Haag om alsnog geld los te krijgen. Er is vervolgens 6 miljoen euro subsidie verstrekt.

Doordat gedeputeerden, veel ambtenaren en externe deskundigen bezig zijn geweest Omrin te helpen de afvaloven te realiseren kan zo langzamerhand de vraag worden gesteld of er niet sprake is van een oneigenlijk concurrentievoordeel. Vanuit de afvalbranche wordt hiernaar al sceptisch gekeken.

Door de actieve houding van de provincie heeft Omrin geen enkel risico gelopen toen ze al begon te bouwen terwijl nog niet alle vergunningen rond waren. Omrin speelde naar buiten toe blufpoker maar kon rekenen op een provincie die toch niet zou handhaven. Die houding is tot nu aan toe zichtbaar. Immers de Raad van State heeft de provincie op de vingers getikt omdat men Omrin ten onrechte geen vergunning liet aanvragen voor de natuurbeschermingswet. Na de uitspraak draait de afvaloven gewoon door zonder die vergunning. De provincie legt geen enkele druk op Omrin om die vergunning alsnog aan te vragen. Hetzelfde geldt voor de administratie van Omrin, waarvan de provincie had geconstateerd dat deze niet klopte. Er is vanaf de start niet duidelijk wat er precies de afvaloven ingaat. De provincie grijpt echter niet in en laat de dingen op haar beloop.

De conclusie uit het rapport van de commissie is dat de provincie zichzelf het onmogelijk heeft gemaakt daadwerkelijk te handhaven. De provincie was aanvrager van de subsidie voor de afvaloven, schrijfhulp voor Omrin bij de aanvraag van de milieuvergunning, en aanspreekpunt voor de onafhankelijke MER-commissie. Vanuit die positie moest de provincie handhaven. De commissie zegt hierover: “de provincie beperkte zich niet tot de wettelijke rol van de provincie.” En als de handhaver van de wet dat niet doet is het hek wel zo’n beetje van de dam.

Klik hieronder voor het volledige rapport van de interne onderzoekscommissie van de provincie

evaluatie proces provincie vergunning verlening

De hoorcommissie van de Provincie Fryslan heeft de stichting afvaloven Nee in het gelijk gesteld. Er is volgens de commissie “geen feitelijke grondslag” voor de argumenten die Gedeputeerde Staten hanteerden om de afvaloven na meer dan zestig storingsuren te laten doorbranden. “Deze uitspraak is een duidelijke bevestiging van hetgeen wij altijd gezegd hebben” aldus Frank Petersen van de stichting. “Je mag het eigenlijk niet hardop zeggen, maar het heeft er alle schijn van dat de provincie alles probeert om de afvaloven koste wat het kost draaiende te houden en daarbij wetten en regels omzeilt.”

Gedeputeerde Staten redeneerde tot nu toe dat niet alle storingsuren van de afvaloven meetellen binnen de milieuvergunning. Aldus GS was een storing bij het inregelen van de afvaloven geen echte storing. Die redenering klopt niet concludeert de hoorcommissie. De commissie constateert ook dat er sprake is van overschrijding van het aantal maximaal toegestane storingsuren en dat er dus sprake is van een overtreding van de Nederlandse en Europese wetgeving. De overschrijding van de storingsuren was al in april bereikt en werd in juni van dit jaar nog met een officieel persbericht van de provincie bevestigd. Petersen: “Dat betekent dus eigenlijk dat al vanaf april Omrin in overtreding is en dat deze overtreding van de wet door de Provincie tot op de dag van vandaag wordt toegestaan. De provincie Fryslan vindt kennelijk dat de wet voor Omrin niet telt.”

De hoorcommissie heeft nog meer kritiek op Gedeputeerde Staten. Zo is de commissie ook van mening dat GS onterecht ervan uit is gegaan dat er geen gevaar is geweest voor de volksgezondheid. De mening wordt volgens de commissie niet onderbouwd. Onduidelijk is dus waar GS haar opvatting op baseert dat er geen schade is geweest voor mensen die blootgesteld zijn geweest aan uitstoot tijdens al die storingsuren.

Stichting afvaloven Nee vindt dat met de uitspraak van de hoorcommissie de provincie direct moet ingrijpen. Volgens de stichting is de oven al 178 dagen in overtreding. Petersen: “Wij roepen Provinciale Staten op om het gehele college van GS te dwingen deze onwettige gang van zaken nabij Harlingen met onmiddellijke ingang te stoppen.”

Overigens is de provincie eerder al door de Raad van State op de vingers getikt omdat er geen vergunning is voor de natuurbeschermingswet. Ondanks die zware kritiek heeft de provincie toen ook niet ingegrepen en draait de afvaloven gewoon door. Er is door Omrin nog altijd geen aanvraag voor deze vergunning ingediend.

Klik hieronder voor de gehele uitspraak van de commissie
advies hoorcommissie provincie

Omrin en de provincie gaan elkaar steeds meer tegenspreken. Ook blijkt uit media-uitspraken dat de provincie verwarring zaait en zelfs op sommige punten niet de waarheid vertelt. Een opsomming van de feiten:

In de Harlinger Courant meldt de woordvoerder van de provincie Gerben Huisman dat er op 3 juni een storing is geweest van 3.30 uur tot 8.30 uur. Maar de meetwaarden die de stichting afvaloven Nee inmiddels in bezit heeft geven meetwaarden aan van 4.00 uur tot 08.30 uur en van 10.30 uur tot 11.00 uur. Voor de overige uren staan er streepjes.
Omrin meldt op haar website: “De storing duurde van 11.35 uur tot 12.20 uur.”

De provincie meldt dat stichting afvaloven Nee over alle meetgegevens beschikt waarover de provincie ook beschikt. Echter er ontbreken gegevens over 6  juni, 4, 13 en 19 juli. Volgens de website van Omrin is de oven op die data gewoon in gebruik geweest. Mocht de redenering van de milieuvergunning gevolgd worden zou het ontbreken van meetgegevens als storingsuur gelden.

Uit de halfuursgemiddelde emissiewaarden die wel beschikbaar zijn valt af te leiden dat een deel van de gegevens onjuist is. Er zijn namelijk hogere concentraties uitgestoten dan in eerste instantie is gemeld. De eerste veertien dagen zijn veel meer schadelijke stoffen en in veel hogere concentraties uitgestoten dan uit de eerst verstrekte daggemiddelden viel af te leiden.
Uit de emissiewaarden blijkt ook dat in bepaalde periode de uitstoot van zoutzuur en koolmonoxide zo groot was dat deze buiten het meetbereik vielen.

                                         Veel verwarring over de echte uitstoot.
(foto: Hans Gillissen)

De provincie heeft via een brief op 6 september jl. aan de stichting afvaloven Nee bevestigd niet alle informatie in bezit te hebben over uitstoot van de afvaloven. De stichting had via een WOB-verzoek (Wet openbaarheid van bestuur) meetgegevens opgevraagd. Naar aanleiding van dit verzoek stuurde de provincie de volgende informatie toe:
- meetgegevens (voor zover bij de provincie naar datum beschikbaar)
- meetgegevens betreffende de uitstoot op 8 augustus
- het beoordelingsrapport van Haskoning

De stichting had echter ook de volgende informatie opgevraagd:
- meetgegevens van de verbrandingskamer
- temperatuurwaarden van de verbrandingskamer
- hoeveelheden afval die per dag verbrand zijn
- de minimale en maximale detectiegrenzen van de meetsystemen
- de actuele specificatie van de storingsuren

Hierover meldt de provincie: ” De overige door u gevraagde informatie is niet in ons bezit. Indien u deze informatie wilt ontvangen kunt u contact opnemen met Omrin.”

Maar ook ontbreken er gegevens van een storing op 3 juni. Toen kwam er een grote hoeveelheid stinkende rook uit de schoorsteen. Jellema: ” Mensen in de directe omgeving hielden hun hand voor de mond en knepen de neus dicht tegen de stank en de rook. Nu weten we dat de provincie niet eens beschikt over de uitstootgegevens van dat moment.”
Voor het bepalen van storingsuren is het natuurlijk wel noodzakelijk om over alle gegevens te beschikken.”
Volgens de milieuvergunning behoren uren waarvan de gegevens ontbreken als storingsuren gerekend te worden. Doordat er zoveel gegevens ontbreken is het aantal storingsuren al opgelopen tot minstens 180.

In de Harlinger Courant van 11 oktober reageert woordvoerder Gerben Huisman van de provincie op de berichtgeving van de stichting: “Wij hebben die meetgegevens wel. Omrin is niet verplicht de meetgegevens aan te leveren, maar doet dit wel. Die gegevens kan stichting afvaloven Nee gewoon bij ons krijgen.”

De stichting laat weten niet veel vertrouwen te hebben in de woorden van Gerben Huisman. Eerder heeft deze provinciewoordvoerder een journalist onder druk gezet om kritische berichten over de provincie te rectificeren. De Nederlandse Bond voor Journalisten tikte de woordvoerder toen op de vingers.