Stichting Afvaloven Nee

In de afscheidsspeech van burgemeester Scheffer heeft hij laten weten altijd achter de komst van de afvaloven te hebben gestaan. In niet misverstane woorden meldde hij dat hij trots is dat hij zijn eigen afval opruimt en niet op een vuilnisbelt gooit. “Ik ruim mijn afval op en laat het niet voor jullie achter” zo sprak hij. “Als het dan schoon verbrand kan worden en in de lijn van wieg tot wieg hergebruik duurzame energie levert laat ik echt niets achter.”

Met zijn bekentenis en woorden heeft hij kwaad bloed gezet bij menigeen Harlinger die minder positief waren over de afvaloven en waarvoor hij ook burgemeester was. Door de overcapaciteit aan afvalverbrandingsovens wordt er minder gerecycled en hergebruikt. Ook Omrin heeft, nota bene in hun eigen promotiefilm, laten zien dat afval wat goed hergebruikt kan worden, in de afvaloven verdwijnt en wordt verbrand. Het storten van afval is al lange tijd verboden dus dat argument om een onnodige en overbodige afvaloven te steunen, was erg ver gezocht door de ex-burgervader.

Er is tijdens de afvalovencrisis veel kritiek geweest op Scheffer. Hij zou als burgemeester geen afstand nemen en niet boven de partijen staan om zodoende tegenstanders en voorstanders te verzoenen. In tegendeel, door stellige uitspraken in het voordeel van de afvaloven werd er alleen maar olie op het vuur gegooid en werd de strijd grimmiger. Het resultaat is dat er een verdeelde gemeenteraad is gekomen waarvan hij zelf nu het slachtoffer lijkt te zijn geworden.

Tenslotte noemt Scheffer dat hij het jammer vindt dat “de tegenstanders – en met name waar zij zich in een Stichting verenigd hebben – niet op uitnodigingen voor een gesprek zijn ingegaan.”
Stichting afvaloven Nee laat weten nooit een dergelijke uitnodiging te hebben gehad van de burgemeester. Er is wel 2 keer gesproken met verantwoordelijke wethouders. Het eerste gesprek was met wethouder de Boer, na nadrukkelijk aandringen van de gemeenteraad, en een gesprek met wethouder le Roy, die graag kennis wilde maken met de stichting in het kader van haar nieuwe portefeuille. Van de burgemeester echter is nooit een uitnodiging ontvangen.

Telstar tv maakte de volgende reportage over de ludieke actie van Friezen om hun afval naar Nootdorp te brengen om te voorkomen dat dit in de afvaloven zou verdwijnen.

Onder leiding van Auke Wassenaar, sympathisant van afvalovennee.nl, zijn vanmorgen tientallen zakken met plastic afgeleverd bij de Recycle Bank in Nootdorp. Het afval wordt zodoende gered van de overbodige afvaloven in Harlingen.

Omdat Friezen geen mogelijkheid wordt geboden om afval gescheiden in te leveren, koos noorderling Auke voor deze ludieke actie. Een bus vol oud plastic is van Harlingen naar Nootdorp vervoerd en bij Ryck, de Nederlandse Recycle Bank, afgeleverd. De missie van Ryck (www.ryck.nl) kan worden samengevat als “samen sparen voor de natuur.”

Het geld dat is opgehaald bij Ryck gaat naar het Wereld Natuur Fonds, zo vertelde Auke vandaag tegenover TelstarTV. De uitzending is aanstaande vrijdag te zien op Telstar Online.

Pijnacker-Nootdorp draait als enige gemeente een unieke afval-primeur in Nederland. “Ryck” heeft in onze gemeente zes filialen waar inwoners hun gescheiden afval kunnen inleveren. De inwoners die hun gescheiden afval inleveren krijgen het gewicht van hun afval in geld bijgeschreven via hun Ryckaart op hun digitale spaarrekening. Bij Ryck is al meer dan 700.000 kilo ingeleverd, goed voor bijna 65.000 euro.

Staatssecretaris Atsma heeft in de Tweede Kamer bevestigd dat er een groot overschot aan afvalverbrandingscapaciteit is. Atsma: “Ik steek niet onder banken of stoelen dat er een overcapaciteit is. De overcapaciteit is 700.000 ton tot 1 miljoen ton afval.

SP-Tweede Kamerlid Paulus Jansen benadrukte vandaag 17 januari, tijdens het vragenuurtje, de onzin nog maar eens van de afvaloven van Omrin. “Overcapaciteit van verbrandingsovens betekent dat de prijzen zakken en dat veel betere alternatieven worden weggedrukt. Het is dan ook dom dat er in Harlingen vorig jaar nog een nieuwe oven door afvalverwerker Omrin geopend is.” Jansen vroeg de staatssecretaris verbrandingsovens te sluiten vanwege de overcapaciteit.

Atsma: “Verbrandingsinstallaties zijn niet van het Rijk. Zij zijn soms van publieke organisaties en soms van private bedrijven. Het is aan de sector zelf om te bekijken waar men een deel van de capaciteit zal verminderen.”

Het is een hard gelag dat de overcapaciteit aan afvalverbrandingscapaciteit nu zo onomwonden wordt beaamd. Friese gemeenten, die eigenaar zijn van de afvaloven, werden ten tijde van hun besluit over de komst van de afvaloven door Omrin en de Staatssecretaris voorgehouden dat er een structurele ondercapaciteit was, en dat de afvaloven dus hard nodig was.
PriceWaterHouseCoopers waarschuwde echter in 2007  in een haalbaarheidsstudie al voor het risico van een overcapaciteit aan verbrandinsovens. Dit belangrijke signaal is nooit serieus genomen, ondanks dat tegenstanders dit keer op keer naar voren brachten.

In het filmpje hieronder is het protest te zien tegen de komst van de afvaloven en het citaat uit het PriceWaterHouseCoopers rapport waarin staat allang bekend was dat er een overcapaciteit aan verbrandingsovens aan zat te komen:

Afvalovennee heeft in augustus vorig jaar een verzoekschrift ingediend bij het Europees Parlement om onderzoek in te stellen naar aanleiding van de alom dubieuze gang van zaken rondom de afvaloven in Harlingen. Begin deze week werd door de Commissie Verzoekschriften een bevestiging gestuurd dat het verzoek ontvankelijk is bevonden. Dat wil zeggen dat er nu een onderzoek ingesteld wordt door de Europese Commissie naar de problemen die de bevolking van Harlingen, Midlum en Wijnaldum ondervonden heeft en nog steeds ondervindt. Afvalovennee wacht vooralsnog eerst verdere stappen rondom het onderzoek af maar laat weten verheugd te zijn dat het discutabele handelen van Omrin nu ook tot de Europese Commissie is doorgedrongen.

Omrin heeft in een reactie op de aanvraag rondom de natuurbeschermingswet toegegeven dat het de bedoeling is om brandbaar afval via de Waddenzee naar de afvaloven aan te voeren. Stichting afvaloven Nee had de bezorgdheid uitgesproken dat in kleine lettertjes en voetnoten in de aanvraag een dergelijk verzoek stond. Eerder had Omrin bij herhaling aangegeven geen buitenlands afval te willen verbranden in de afvaloven. “Nu niet en in de toekomst niet.” Maar nu via slinkse wijze een verzoek tot vervoer van afval over de Waddenzee is aangevraagd wordt het risico een stuk groter dat Omrin de Waddenzee daadwerkelijk gaat gebruiken voor de aanvoer van afval. Terpstra van Omrin: “Brandbaar afval kunnen we door middel van de vergunning vanuit Oude Haske per schip vervoeren over de Waddenzee.” Maar omdat in de aanvraag niet wordt gerept over binnenlands- of buitenlands afval wordt het voor Omrin een stuk makkelijker om toch vanuit het buitenland het afval aan te gaan voeren. Gebleken is immers dat beloftes van Omrin geen stand houden houden als zij niet juridisch en wettelijk zijn ingekaderd. Ook kan altijd “gezien de veranderde omstandigheden” afgeweken wordt van eerder gedane uitspraken waardoor de kans groot is, gezien het tekort van afval, dat op den duur toch buitenlands afval in de afvaloven in Harlingen terecht komt.

Omrin lijkt van plan ook buitenlands afval over de Waddenzee naar haar afvaloven te gaan brengen. Dat blijkt uit de aanvraag voor de natuurbeschermingsvergunning die Omrin deed bij de provincie Fryslan. De belofte van Omrin dat de oven alleen voor Fries afval zou zijn lijkt daarmee nu helemaal verbroken te worden. Als Omrin toestemming krijgt om afval over de Waddenzee te vervoeren, kan verontreinigd afval uit bijvoorbeeld Napels straks ook in Harlingen verbrand worden.

Stichting afvaloven Nee is bezorgd dat er straks allerlei rotzooi uit het buitenland in Omrin’s afvaloven zal belanden. Die vrees is niet ongegrond, zo blijkt uit een grondige bestudering van een vergunningsaanvraag door Omrin. Op bladzijde 18 van de vergunningsaanvraag inzake Natuurbeschermingswet staat namelijk:

“……. De aan- en afvoer per schip vindt binnen het tijdsverloop van 24 uur/dag plaats over binnenwater ⁴.”

  ⁴ “De zee begint bij de laagwaterlijn langs de kust. Deze laagwaterlijn (de lijn van 0 m NAP) vormt de grens tussen de zee en de binnenwateren (Bron: Wet grensen Nederlandse territorial zee (http//wetten.overheid.nl)) De laagwaterlijn vormt, ……, ook de grens tussen de territoriale zee en de binnenwateren. De binnenwateren omvatten onder andere de Nederlandse rivieren, de Waddenzee en het IJsselmeer (Bron; Noordzeeloket (http//www.noordzeeloket.nl/overzicht/grenzen zones/Territoriale/)”

Transport van afval naar Harlingen over de Waddenzee druist lijnrecht in tegen alle, door de Friese afvalverwerker eerder gedane beloftes aan de provincie Fryslan. Voorzitter van de stichting, Sikke Jellema: “Op grond van een van de beloftes die schriftelijk gedaan is, verklaarde de provincie de bezwaren over het vervoer van afval voor de afvaloven over de Waddenzee ongegrond. Als Omrin nu deze belofte gaat verbreken is ons bezwaar tegen vervoer van afval over de Waddenzee meteen weer hoogst actueel.”

Op woensdagavond vanaf 19.30 uur is er een sterke rookontwikkeling geweest bij de afvaloven. Ook waren er klachten over stank. Dit meldde de controleurs van de provincie. De lucht van de afvaloven was scherp en had een chemische geur. En ook al keerde de wind iets van de stad af, er kwamen ook klachten uit het het Noordijs en Oosterpark.
Omdat er weinig wind stond is de kans groot dat, gezien de sterke rookontwikkeling, de stank zich verspreidde over een groter gebied.

foto: Hans Gillissen

Nu het einde van het jaar in zicht is heeft de provincie eindelijk vastgesteld dat de storingsuren van de afvaloven zijn overschreden. Eerder was dat al door de interne klachtencommisie vastgesteld en de stichting daardoor in het gelijk stelde. De provincie grijpt echter niet in en laat de afvaloven doordraaien. Vanaf januari 2012 mag Omrin met een nieuwe lei beginnen om te proberen binnen de storingsuren te blijven. Dan begint het spel opnieuw. AfvalovenNee had dit allang zien aankomen. Sikke Jellema van de stichting: “Wat we al dachten komt helemaal uit. De provincie houdt Omrin aan alle kanten de hand boven het hoofd. Maar wat wil je als je als provincie 6 miljoen euro subsidiegeld hebt geronseld, actief hebt meegeholpen bij het opstellen van de milieuaanvraag en er alle belang bij hebt dat die fabriek blijft draaien. Dan grijp je niet in als dat eigenlijk wel moet. En waar kunnen wij heen als burgers? We worden simpelweg in de kou gezet. Wat een aanfluiting.”
De provincie heeft Omrin wel een preventieve last van dwangsom van 100.000 euro opgelegd voor het geval dat men weer boven de 60 uur uitkomt.

In de Leeuwarder Courant heeft Omrin gereageerd op de opschudding die is ontstaan over de promotiefilm van Omrin. Daarin is te zien hoe kunststof meubelen en een kliko in de afvaloven verdwijnen. Sape Jan Terpstra zegt hierover: “Als de stoel hergebruikt kon worden was die naar de kringloopwinkel gegaan. De kliko was vermoedelijk kapot. Metalen komen in het bodemas terecht dat afgevoerd en elders hergebruikt wordt. ”

Deze reactie bevestigt het dubbele en onbetrouwbare gezicht van Omrin. Op de website van het bedrijf is namelijk te lezen:
“Sinds jaar en dag werken wij volgens de zogenaamde voorkeursvolgorde voor de verwerking van afval. Bovenaan de ladder staat preventie: voorkomen dat er afval ontstaat. Onderaan staat de meest ongewenste en vervuilende oplossing: afval storten. Hoe hoger afval op de ladder eindigt, hoe beter het is voor het milieu. Omrin probeert altijd de hoogst mogelijke methode op de ladder te kiezen.”

Uit de beelden van Omrin blijkt dat deze missie dus een wassen neus is. Het grof huishoudelijk afval wat niet naar de kringloopwinkel kan, verdwijnt in de afvaloven. Dat is de harde werkelijkheid. Sape Jan Terpstra, woordvoerder van Omrin, noemt in de Leeuwarder Courant als excuus dat het verbranden van kunststof tuinmeubelen en kliko’s volgens de milieuvergunning mag. Maar het gaat hier natuurlijk niet om een milieuvergunning. Het gaat er hier om hoe een afvalverwerker omgaat met recyclebaar afval. Een afvalverwerker die nog steeds meent het beste voor te hebben met het milieu.

klik hieronder voor het item uit de Leeuwarder Courant.

Reactie Omrin op promofilm